witte wieven – wikipedia

Witte Wieven
From Wikipedia, the free encyclopedia
Illustration: O Grave, Where Is Thy Victory by Jan Toorop (1892)”.

WitteWieven
harrie hechering

In Dutch mythology and legends, the Witte Wieven (also known as Wittewijven) are spirits of “wise women” (or else elven beings). The mythology dates back at least to the pre-Christian era (7th century) and was known in the present-day regions of the Netherlands and Belgium and parts of France. In some places they were known as Juffers or Joffers (“ladies”), or as Dames Blanches (“white ladies”) in French.

Contents

1 Origins
2 Characterization
3 Legacy
4 See also
5 Notes
6 Sources
7 External links

Origins

Witte wieven literally means white women today, but “wise women” in dialects of the Low Saxon language of the Netherlands. The word witte in Dutch means white. Wit or witte meant “witty” or “wise”, from the root word “weten” which means “to know.” The word for wisdom was wijsheid. Witte wieven is often translated to be “white woman” (sources differ) as the words come from the same roots. The association of wise women with the color white was either an accidental translation error, or a symbolic color association for wisdom (sources differ).

Historically, the witte wieven are thought to be wise women, herbalists and medicine healers who took care of people’s physical and mental ailments (wala in OHG). It was said they had the talent for prophecy and looking into the future. They had a high status in the communities, and so when they died ceremonies were held at their grave sites to honour them.

According to mythology, their spirits remained on earth, and they became living spirits (or elven beings) that either helped or hindered people who encountered them. They tended to reside in the burial sites or other sacred places. It was thought that mist on a gravehill was the spirit of the wise woman appearing, and people would bring them offerings and ask for help.

While many scholars believe Witte Wieven originated as above from honoring graves of wise women, others think the mythology of witte wieven come from part of the Germanic belief in disen, land wights, and/or alven (Old Dutch for “elf”) for several reasons: The practice of bringing offerings and asking for help from their graves is very similar to honoring disen, land wights and alfen in Germanic paganism. In addition, in some localities the mythological witte wieven were described directly as “Alfen” or “Alven”.

Jacob Grimm mentioned them in the Deutsche Mythologie (1835) as the Dutch variant of the Germanic weisse frauen: “The people of Friesland, Drenthe and the Netherlands have just as much to tell of their written wijven or juffers in hills and caverns … though here they get mixed up with elvish personages.”[1]
Characterization

At first, early medieval literature described the witte wieven more like pranksters and pests. Later Christian teaching transformed the idea of a “witte wieven” into mistflarden: ghost witches— recharacterized as evil and to be avoided.

In certain legends “Alvinne” was a ghost in a white cloak.
Legacy

The following places were named after witte wieven, and report witte wieven legends:

In the Netherlands:

Near the Village of Eefde is Wittewievenbult: translates “Wise Women hill”. Local legend holds that White Women appear on Christmas Eve every year and dance on this hill.[2]
Near the Village of Barchem is Wittewijvenkuil: translates “Wise Woman Pitt” is a pit between two local hills. Local legend holds that three white women lived there.[3]

See also

Dames Blanches (White women of French mythology, similar)
Völva
Weisse Frauen (White women of German mythology, similar)
White Goddess (book by Robert Graves)
White women (mythology)

Notes

Grimm 1835:3.
“Heathen History of Achterhoek”, 2002.
“Heathen History of Achterhoek”: 2002.

Sources

Grimm, Jacob (1835). Deutsche Mythologie (German Mythology); From English released version Grimm’s Teutonic Mythology (1888); Available online by Northvegr © 2004-2007, Chapter 32, page 3.
Reginheim. Heathen History of the Achterhoek. 2002. Files retrieved 02-24-2007
Reginheim. Witte wieven. 2007. (in English) File retrieved 03-08-2007.

External links

Witte wieven by Varhalen (in Dutch)
lycos/newpage3 (in Dutch)

http://www.klap.net/verhalen/wittewieven.html
De legende van de Witte Wieven

Witte WievenLang geleden woonde in Zwiep aan de rand van de berg een boer met veel bezittingen. Uitgestrekte landerijen waren van hem, maar hij had geen zonen, alleen een dochter. Ze heette Johanna en ze groeide op tot een struise boerendochter. De vader wilde haar naar zijn keus laten trouwen met Hendrik, zoon van een welgestelde boer. Johanna echter had haar zinnen gezet op Albert, zoon van een keuterboertje. Deze Albert werd de deur gewezen door Johanna’s vader.
Albert, verdrietig omdat hij Johanna niet meer mag ontmoeten, rijdt op een avond met zijn paard de berg op. Nu had zijn moeder hem altijd op het hart gedrukt, dat hij in de nacht nooit bij de kuil moest komen, omdat de Witte Wieven niet gestoord wilden worden. Albert denkt aan Johanna en niet aan de wieven. Hij rijdt met zijn oude paard de berg op en het wordt steeds donkerder. Hij verdwaalt! Opeens komen uit het niets witte gedaanten opdoemen. Deze pakken paard en ruiter op en zetten deze andersom in de richting vanwaar hij was gekomen. Albert schrikt geweldig en ziet nog net de afgrond van de witte wieven-kuil, waar hij ingestort zou zijn als de Witte Wieven hem niet hadden geholpen. Hij komt behouden thuis en weet zijn zuster Aaltje te bewegen de volgende dag een koek te bakken. Deze koek wordt op een schotel naar de kuil gebracht als dank voor zijn redding.
Hendrik, de uitverkorene, bracht Johanna een bezoek, maar zij liet blijken dat ze hem niet mocht. De vader van Johanna gaf de moed niet op en komt met zijn dochter tot overeenstemming dat de beide rivalen een proef moeten afleggen.
Hij geeft de jongens opdracht om op hun paard in het nachtlijk duister een ijzeren spit in de kuil te werpen, waarbij ze moeten roepen: “Witte wieven wit, hier breng ik oe het spit”. Degene, die het eerst terug is, krijgt Johanna als vrouw!
De jongens aanvaarden de opdracht, al weet albert dat hij kansloos is, omdat Hendrik over een veel beter paard beschikt. Hendrik, ondanks zijn snelle paard, wordt in het donkere bos bang; hij werpt het spit in de struiken en snelt naar huis.
Albert, door liefde verblindt, drijft zijn paard naar de kuil; werpt het haarspit in de kuil en roept: “Witte wieven wit, hier breng ik oe het spit”. De rust is verstoord!
De Witte Wieven komen krijsend uit de kuil te voorschijn. Albert keert zijn paard, achtervolgd door de Witte wieven. Hij ziet de bloeddoorlopen ogen en het haar op hun tanden. E�n van hen heeft het spit opgevangen en zit Albert zo dicht op de hielen, dat hij de hete adem van het Witte Wief in zijn nek kan voelen. Toch blijft hij op wonderbaarlijke wijze voor en weet de boerderij van Johanna te bereiken.
Johanna, in haart hart hopend dat Albert de proef zal doorstaan, heeft de deuren van de boerderij open gezet en een lamp op de deel geplaatst. Albert rijdt met zijn paard de deel op en Johanna, niet mis, staat achter de deur, gooit deze dicht, vlak voor het witte wief. Deze ziet haar prooi ontsnappen en gooit van woede het spit achter Albert aan. Het spit blijft echter trillend steken in de deur. Albert en Johanna omarmen elkaar; Johanna’s vader houdt woord. Ze trouwen in het voorjaar.
De dag na de bruiloft vindt Albert in de nevels op de stoep van de boerderij van het bruidspaar een haarspit op een schotel, gelijkend op de schotel waar de koek op had gelegen. Haarspit �n schotel blijken van goud te zijn.!
De Witte wieven bleken Albert en Johanna goed gezind te zijn en ze leefden nog lang en gelukkig.

Deze legende speelt in Lochem in de Gelderse Achterhoek. Op de Lochemse berg in het buurtschap Zwiep zit een diepe kuil, de Witte Wievenkuil. De oude boerderij van Albert en Johanna is verdwenen. Het haarspit en een gedeelte van de deur is bewaard gebleven en staat tegen de bakkerswinkel in Zwiep.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s